Jeśli budujesz produkt z AI i po cichu liczysz, że ktoś da ci więcej czasu, zanim wejdą przepisy, mam dla ciebie dobre wieści. UE właśnie to zrobiła.
W zeszłym tygodniu Komisja Europejska ogłosiła, że terminy AI Act dla systemów AI wysokiego ryzyka zostają przesunięte. To, co miało wejść w życie w sierpniu tego roku, przechodzi na grudzień 2027, a w niektórych kategoriach nawet na sierpień 2028.
To 18 miesięcy oddechu, których tydzień temu jeszcze nie było.
Zanim jednak pójdziesz dalej, warto zrozumieć, co to naprawdę zmienia, a czego nie.
Co się zmieniło, a co nie
AI Act od zawsze miał dotyczyć każdego, kto buduje produkty z AI w określonych obszarach: narzędzia rekrutacyjne, oprogramowanie edukacyjne, biometria, infrastruktura krytyczna. Tu nic się nie zmieniło. Zmienił się termin, do którego musisz być gotowy.
Termin zgodności dla większości systemów wysokiego ryzyka przesunął się z sierpnia 2026 na grudzień 2027. Jeśli twój produkt należy do kategorii pokrywających się z istniejącymi unijnymi przepisami o bezpieczeństwie, masz jeszcze więcej czasu, do sierpnia 2028.
Powód opóźnienia jest prosty. Europejskie firmy mocno naciskały, argumentując, że pierwotny harmonogram stawia je w gorszej pozycji wobec konkurencji z USA i Chin. Komisja się zgodziła i zapakowała to w pakiet, który nazywa AI Omnibus: prostsze zasady, późniejsze terminy i mniej biurokracji.
Czego to nie rusza: infrastruktury egzekwowania przepisów. Od sierpnia 2026 w państwach członkowskich UE zaczną działać organy nadzoru rynku. Ruszy system kar. W Polsce rząd buduje właśnie KRiBSI, krajowy organ nadzoru nad AI, uprawniony do wycofania niebezpiecznego produktu AI z rynku w ciągu siedmiu dni. Regulatorzy się przygotowują, nawet jeśli terminy się przesunęły.
Pułapka w opóźnieniu
Rzecz w tym, że 18 miesięcy dodatkowego czasu znika błyskawicznie, gdy coś się buduje.
Wymagania AI Act dotyczące przejrzystości, nadzoru człowieka i dokumentacji to nie rzeczy, które dodaje się na koniec projektu. To decyzje architektoniczne. Kto może zakwestionować decyzję podjętą przez twoje AI? Jak model jest monitorowany po starcie? Co się dzieje, gdy zwróci błędny wynik? Na te pytania trzeba odpowiedzieć przed pierwszą linią kodu, a nie przed pierwszym audytem.
Pomyśl o czymś tak prostym jak funkcja AI, która ocenia kandydatów do pracy albo oznacza konta klientów do weryfikacji. Na gruncie AI Act użytkownicy będą mieli prawo zażądać, żeby taką decyzję zweryfikował człowiek. Jeśli twój system nie został zbudowany tak, żeby to obsłużyć, bo nie ma logu audytowego, warstwy wyjaśnialności ani sposobu na prześledzenie, dlaczego AI podjęło daną decyzję, to dorabianie tego później jest drogie i wolne. Dodaje się to tygodniami, a porządnie testuje miesiącami.
Najgorzej w 2027 roku będą mieć firmy, które potraktowały to opóźnienie jako przyzwolenie na ignorowanie problemu. Gotowe będą te, które wykorzystają to okno, żeby zbudować właściwy fundament.
Co my o tym sądzimy
Piotr Czyż, CEO Rocksoft i inżynier oprogramowania z ponad 15-letnim doświadczeniem, widzi w tym opóźnieniu realną szansę dla Europy:
"Odłożenie AI Act to mądry ruch, żeby wesprzeć innowacje w AI w Europie. Choć jesteśmy w tyle za USA czy Chinami, nie znaczy to, że jesteśmy mniej mądrzy, ale polityka i regulacje zabijają europejskie startupy. Mamy nadzieję, że to zapoczątkuje wiele ciekawych inicjatyw, które wcześniej wylądowały po drugiej stronie oceanu. Z niecierpliwością czekam na nadchodzące miesiące."
Podzielamy ten optymizm. Europejscy founderzy potrafią budować produkty AI na światowym poziomie. Brakowało im często nie talentu, tylko pasa startowego, żeby ruszać bez niepewności regulacyjnej wiszącej nad każdą decyzją.
Ten pas startowy właśnie się pojawił. Pytanie, co z nim zrobisz.
Opóźnienie AI Act nie zmienia faktu, że prawie połowa aplikacji AI zawiera krytyczne luki w zabezpieczeniach. Nie zmienia faktu, że 85% inicjatyw AI nigdy nie trafia na produkcję. Nie zmienia faktu, że aplikacja, która działa w demie, może ujawnić dane użytkowników, gdy zaczną z niej korzystać prawdziwi ludzie.
Daje za to czas, żeby zbudować produkt prawidłowo. A do tego służy nasza usługa AI powered product development: pomagamy founderom budować produkty AI, które szybko trafiają na rynek, są bezpieczne na produkcji i architektonicznie gotowe na każde otoczenie regulacyjne, jakie nadejdzie.
W skrócie
AI Act został przełożony, nie anulowany. Na większość systemów wysokiego ryzyka masz czas do grudnia 2027. Infrastruktura egzekwowania przepisów rusza w sierpniu. Regulatorzy się przygotowują.
Wykorzystaj ten czas dobrze. Founderzy, którzy będą gotowi w 2027, budują właściwe fundamenty już dziś.
Budujesz produkt z AI i nie wiesz, na czym stoisz? Porozmawiajmy.
